NOS Nieuws

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet ruim 140 . 000 asielaanvragen van Oekraïners alsnog behandelen en dat leidt tot extra druk op de asielketen. Gevluchte Oekraïners vallen onder een Europese tijdelijke bescherming. Maar in Nederland moesten ze ook een aanvraag voor asiel doen, die meteen opgeschort werd. Asielaanvragen parkeren mag niet, oordeelde het Europese hof vorige week. Het betekent volgens betrokkenen dat er extra druk op de asielketen komt, waar de IND helemaal niet op berekend is. Ook minister Van den Brink (Asiel) verwacht extra drukte. Vluchtelingenwerk vreest dat het besluit tot onduidelijkheid en onrust leidt bij gevluchte Oekraïners.

De coalitie is opnieuw verdeeld over veranderingen rond vermogensbelasting (box 3). D66 en CDA steunen een plan van de ChristenUnie om een begrotingsgat te dichten, maar de VVD is daartegen. Het kabinet wil vermogenden vanaf 2028 anders belasten, maar daardoor ontstaat de komende jaren een gat van miljarden in de begroting. De ChristenUnie stelt voor om schenkingen op papier aan te passen. Met die schenkingen kan de erfbelasting worden ontweken. Er is een Kamermeerderheid voor het plan. De VVD wil niet tornen aan de papieren schenkingen. ChristenUnie-leider Bikker vindt dat de VVD eens moet meewerken na maanden van "gekissebis" over box 3.

De Tweede Kamer heeft voor een plan gestemd om burgers op te leiden om bij rampen en crises ingezet te worden. In de motie van het CDA wordt de wens uitgesproken om over vier jaar 130 . 000 zogenoemde burgerreservisten te hebben. De vrijwilligers moeten bij een crisis voorkomen dat er chaos ontstaat. Leger, politie en hulpdiensten hebben vooral in de eerste dagen extra hulp nodig. De reservisten worden opgeleid in drie specialismen: techniek, logistiek en veiligheid. Er bestaat al een initiatief dat mensen opleidt tot reservist. De Kamer wil dat er oefenterreinen en lesruimtes van Defensie beschikbaar komen. Het kabinet deelt die wens.

Het lek in het schip dat in de Eemshaven in Groningen ligt is gedicht. Daarmee is het gevaar dat het schip zal zinken afgewend. Duikers hebben een inspectie onder het schip gemaakt en het lek gedicht. Het maakt geen water meer, meldt de Veiligheidsregio. Er liep water het schip in door een gat in de romp in de machinekamer. Hoe dat gat in het schip is ontstaan, is nog onbekend. Ook is niet bekend hoe groot het was. De bemanning had het schip al veilig weten te verlaten. De Nautilus ligt in de Julianahaven, deel van de Eemshaven. Het schip wordt onder meer ingezet bij de bouw en het onderhoud van windparken op zee.

Het kabinet wil het openbaar vervoer in de regio verbeteren door het aan andere soorten vervoer te koppelen, zoals leerlingenvervoer. Volgens staatssecretaris Bertram van Infrastructuur is er weliswaar veel alternatief ov in de regio, maar werkt dat nu langs elkaar heen. Een centrale meldkamer zou al die ov- alternatieven efficiënter moeten laten samenwerken. Ziekenhuizen en culturele instellingen zouden zo ook beter bereikbaar moeten worden. Ook komen er drie proeven met zelfrijdende bussen. Het kabinet wil voortaan jaarlijks 300 miljoen euro uittrekken om de regionale bereikbaarheid te verbeteren.

Justitieminister Van Weel wil samen met Belgische autoriteiten optrekken om de handel in naaktfoto's van vrouwen te stoppen, zegt hij in de Tweede Kamer. RTL Nieuws en de Belgische omroep VTM melden dat naaktfoto's en privégegevens van honderden Nederlandse en Belgische vrouwen online te koop zijn. Daarmee kunnen vrouwen worden lastiggevallen of afgeperst. Dat gebeurt op het dark web. Van Weel spreekt in de Tweede Kamer van afschuwelijke praktijken. Hij sprak ook zijn medeleven uit aan de slachtoffers wier gegevens worden verkocht. Van Weel gaat de Nederlandse politie vragen om hun Belgische collega's te ondersteunen bij opsporing van de daders.

Volwassen Nederlanders zijn over het algemeen niet anders gaan denken over bijvoorbeeld homoseksualiteit, zo blijkt uit onderzoek van onder meer Movisie in opdracht van het kabinet. Anders dan onder jongeren wordt onder volwassenen nog overwegend positief (84 procent) gedacht over homoseksualiteit. Wel wordt seks tussen mannen of zoenen in het openbaar minder geaccepteerd. Transgenders, non-binaire en intersekse mensen worden vaker als modegril gezien en dat baart de onderzoekers zorgen. Zij hebben vaker te maken met depressies en discriminatie. Daar vormt zich volgens het onderzoek een steeds grotere kloof tussen homoseksuelen en andere groepen.

Teksten van ChatGPT worden voorzien van een soort watermerk. Daarmee wordt het duidelijker of een tekst gemaakt is met kunstmatige intelligentie of niet. Het bedrijf OpenAI zegt dat de komende tijd het watermerk genaamd Textgrain, in de Europese Unie wordt geïntroduceerd. Het gaat niet om een stempel of teken maar het watermerk zit ingebouwd in de woordkeuzes van de AI-teksten. Dit is onzichtbaar voor ChatGPT-gebruikers. Anthropic, het bedrijf achter de chatbot Claude, voerde eerder een vergelijkbaar watermerk in. De bedrijven zeggen zo de nieuwe Europese regels te volgen. Het watermerk kan mogelijk helpen om AI- oplichtingsmails te herkennen.

De Nobelprijs voor Natuurkunde gaat dit jaar naar de Belgische-Amerikaanse wetenschapper Francis Halzen. Hij is de grondlegger van het meten van neutrino's, deeltjes uit het heelal die extreem veel energie bevatten. Bij de toekenning van de prijs sprak het Nobelcomité van "spookachtige boodschappers uit de kosmos". Neutrino's gaan bijna overal doorheen. De zwaartekracht heeft weinig effect op de deeltjes. Ze worden ook niet beïnvloed door elektromagnetische kracht. De 82-jarige Halzen ontvangt omgerekend ongeveer een miljoen euro. Het gebeurt niet vaak dat de prijs naar één persoon gaat, meestal moet een team delen.

In Saudi-Arabië zijn twee vliegvelden aangevallen. Daarbij zijn zeker drie mensen gewond geraakt. De aanvallen zijn opgeëist door de Houthi's in buurland Jemen. Die zeggen dat er meerdere drones en raketten zijn afgevuurd. Twee internationale vliegvelden in de grensregio werden geraakt. De Houthi's claimen ook dat ze een derde luchthaven hebben geraakt. De Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten, waar Saudi-Arabië ook in zit, spreekt van een gevaarlijke escalatie. De Houthi's in Jemen zijn sinds juli met een flinke opmars bezig. Het regeringsleger kondigde gisteren een grootschalige tegenoperatie aan.

Het Spaanse hooggerechtshof heeft het arrestatiebevel tegen Carles Puigdemont ingetrokken. De seperatistenleider leeft negen jaar in ballingschap en zou weer kunnen terugkeren naar Spanje. Puigdemont was in 2017 regeringsleider van Catalonië. De regio probeerde zich met een referendum eenzijdig van Spanje af te scheiden. De Spaanse regering en rechtbanken verklaarden dat illegaal en Puigdemont vluchtte het land uit. Een aantal van zijn ministers werd wel veroordeeld tot celstraffen. Puigdemont verbleef een groot deel van zijn ballingschap in België. Het is niet bekend of hij terugkeert naar Spanje en of hij dan meedoet aan de verkiezingen.

De komende drie dagen wordt er geen les gegeven op middelbare scholen in Frankrijk. Dat zegt premier Lecornu na de protesten van de afgelopen weken. De premier stelt voor dat leerlingen en scholen de komende dagen met elkaar in gesprek gaan. Of daar gehoor aan wordt gegeven is onduidelijk. Lecornu benoemde ook dat de regering wat kan doen aan de staat van schoolgebouwen, één van de punten waartegen geprotesteerd wordt. Ook vandaag gingen tienduizenden mensen in Frankrijk de straat op uit protest tegen het lerarentekort en de staat van de gebouwen. Scholieren kregen bijval van vakbonden en ouders. In meerdere steden werden de protesten grimmig.

Voor het eerst in 65 jaar wordt een Amerikaanse militair geëxecuteerd. President Trump heeft de inzet van een vuurpeloton goedgekeurd bij de executie van legerpsychiater Nidal Hasan, een Amerikaan van Palestijnse afkomst. In 2009 opende hij het vuur op een militaire basis in Texas. Hij doodde dertien militairen, vlak voordat ze naar Afghanistan zouden worden uitgezonden. Meer dan dertig mensen raakten gewond. In het militaire strafproces dat volgde bekende de man direct schuld. Hij zei moslims en Talibanleiders zo te hebben willen beschermen. Wanneer de executie plaatsvindt, is nog niet bekend. Sinds 1977 zijn slechts zes mensen zo gedood.

Oekraïne heeft sinds gisteravond ruim 650 drones afgevuurd op de Russische hoofdstad Moskou. Volgens de Russische autoriteiten werden zeker twee personen gedood, ook vielen er negen gewonden. 185 drones zouden zijn neergehaald. Tientallen huizen werden geraakt en ook een Russische olie-installatie zou zijn getroffen, meldt het Oekraïense nieuwsmedium Kyiv Independent. Daar zou brand zijn uitgebroken. Russische staatsmedia spreken van de grootste droneaanval op de regio in twee jaar. In Zaporizja werd de door Rusland bezette kerncentrale bestookt. Daarbij viel een dode. Omgekeerd viel Rusland in de regio een brug aan, over de Dnjepr.

Het voormalige hoofd van de Duitse inlichtingendienst BND, August Hanning, is aangehouden. Volgens Duitse media wordt hij verdacht van spionage en het openbaar maken van staatsgeheimen. De bal ging rollen toen er een huiszoeking bij hem was voor een ontvoeringszaak. De 80-jarige Hanning zou onder meer geheime informatie hebben gekocht van een medewerker van de BND. Ook die zit vast. Hanning zou met die informatie een veiligheidsanalyse hebben gemaakt voor een buitenlandse inlichtingendienst. Om welk land het gaat is niet bekend, maar het zou niet om Rusland gaan. Met dat land en ook met China had hij wel goede connecties, melden Duitse media.