NOS Nieuws

Een pro-Palestijns protest op de Dam in Amsterdam is door burgemeester Halsema ontbonden. Betogers riepen pro- Hamas-leuzen die naar de aanslagen in Israël verwezen van 7 oktober 2023. Ook werd er een Israëlische vlag verbrand. Op een groot spandoek stond de leus 'we support Hamas'. Volgens de politie waren de teksten op de spandoeken niet in strijd met de wet. De organisatie zegt dat de leuzen provocatief waren bedoeld. Er waren naar schatting 150 betogers op de Dam aanwezig. Om 20.15 uur werd de demonstratie ontbonden toen een deel van de demonstranten de stad in wilde. De gemeente vreesde voor rellen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer is voor invoering van de alcoholmeter. De enkelband is bedoeld voor mensen die een misdrijf hebben gepleegd en die van de rechter ook een alcoholverbod hebben gekregen. Het kan gaan om bijvoorbeeld een verkeersongeluk of geweld. De wet is al door vorige kabinetten voorbereid maar ligt nu pas voor in de Kamer. Tests met de alcoholmeter pakten goed uit. Zo ging slechts 10 procent met de enkelband in de fout, tegen ruim 50 procent van de mensen die kozen voor urinecontroles of bloedtesten. De meter detecteert via huidvocht of er alcohol gedronken is en meldt dat dan direct aan de reclassering.

In Nederland zijn de afgelopen jaren duizenden woningen gekocht met valse papieren. Door fraude bij de aanvraag van de hypotheek wisten criminelen zo tussen de 6000 en 11. 000 woningen in handen te krijgen. Dat staat in een nog niet gepubliceerd rapport dat volgens ingewijden al zes maanden bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ligt. Het vorige kabinet gaf opdracht voor het onderzoek. Banken, Kamerleden en notarissen zijn al langer zeer bezorgd over deze vorm van fraude. De gekochte woningen worden volgens de banken gebruikt voor witwassen, illegale verhuur en drugscriminaliteit. Pro wil het rapport snel in de Kamer bespreken.

Woningkopers hebben wat meer ruimte om te onderhandelen, maar de woningmarkt blijft krap. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van makelaarsvereniging NVM. Het woningaanbod steeg afgelopen kwartaal, maar er werden evenveel huizen verkocht als in dezelfde periode vorig jaar. Er kwamen vooral meer appartementen op de markt, vaak voormalige huurwoningen. Voor een bestaande woning legden kopers gemiddeld 503 . 000 euro neer. Bij twee op de drie verkopen wordt er overboden. Het aanbod aan nieuwbouwwoningen steeg, maar dat vertaalde zich niet in meer verkopen. Volgens de NVM past het aanbod niet altijd bij wat mensen willen en bij wat zij kunnen betalen.

De beveiliging van de IT-systemen van het Openbaar Ministerie was al jaren niet op orde voorafgaand aan de hack in 2025. Dat blijkt uit onderzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het OM had geen systeem om verdachte activiteiten op het eigen netwerk te monitoren, en digitale beveiliging was geen prioriteit, schrijven onderzoekers. Door een kwetsbaarheid in Citrix konden hackers een maand lang in de systemen. Vanwege de hack werden de systemen bij het OM voor weken uitgeschakeld. Zeker 9000 rechtszaken liepen vertraging op. Wie erachter zat is niet bekend. Bronnen zeggen tegen Nieuwsuur dat China er mogelijk achter zat.

De vaste kosten die huishoudens voor hun stroom betalen, worden vanaf 2029 afhankelijk van het verbruik en de drukte op het stroomnet. Dat blijkt uit een plan van de Autoriteit Consument en Markt en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De vaste kosten zijn nu hetzelfde voor alle huishoudens. In het voorstel wordt tweederde van dat bedrag flexibel. Er komen dan tijdsblokken met hoge, lage en normale tarieven. De ACM denkt dat het merendeel van de mensen er een lagere energierekening door krijgt. Ook zal de piekbelasting op het stroomnet met 10 procent dalen, is de verwachting.

Margaret Hamilton, een van de pioniers uit de geschiedenis van de ruimtevaart en informatica, is overleden. Door haar baanbrekende werk op het gebied van softwareontwikkeling lukte het Amerika in de jaren 60 om met de Apollo 11 naar de maan te vliegen en daar te landen. Hamilton legde de basis voor moderne software engineering, een term die ze zelf bedacht. In 2016 werd ze door president Obama onderscheiden met de Presidential Medal of Freedom voor haar bijdrage aan wetenschap en ruimtevaart. Hamilton overleed op 30 september. Het Massachusetts Institute of Technology, waar ze jarenlang werkte, maakte haar overlijden bekend. Ze was 90 jaar oud.

De Europese Rekenkamer maakt zich zorgen over de oplopende schuld van de EU. Die is de afgelopen jaren drie keer zo hoog geworden en zal volgend jaar waarschijnlijk oplopen tot een biljoen euro. De stijging komt vooral door extra geld voor defensie, het coronaherstelfonds en de steun aan Oekraïne. De Rekenkamer heeft ook kritiek op de manier waarop Brussel een deel van de meerjarenbegroting wil vormgeven. Landen kunnen hun plannen indienen en krijgen dan vooraf geld. Zo werkte het ook bij het coronaherstelfonds. De Rekenkamer vindt dat systeem te vaag en moeilijk te controleren.

De Nobelprijs voor de Literatuur gaat dit jaar naar de Canadese dichter Anne Carson. Ze wordt vooral geroemd om de manier waarop ze de klassieke traditie mengt met hedendaagse literatuur. De bekendste werken van Carson zijn Eros, bitterzoet en Rood. Het Nobelcomité prijst haar schrijfstijl en noemt haar werk ironisch en speels. Als winnaar van de Nobelprijs ontvangt Carson ook een bedrag van ruim een miljoen euro. De 76-jarige Carson is naast schrijver ook hoogleraar klassieke talen. Ze heeft veel vertalingen gemaakt van klassieke Griekse literatuur. Momenteel is ze in IJsland. Ze laat weten dat ze verrast, maar heel blij is met de prijs.

Bij Russische aanvallen op de Oost- Oekraïense stad Kramatorsk zijn dertig doden gevallen. In een straat waar twee bussen reden kwamen bommen neer. Er zijn ook 18 mensen gewond geraakt. De stad Kramatorsk ligt nog net achter de frontlinie in de regio Donetsk. Het Russische leger wil die regio in handen krijgen. De autoriteiten roepen inwoners op om te vluchten naar een veiligere plek in Oekraïne. Veel mensen willen hun huis en bezittingen niet achterlaten. Gisteren waren grootschalige aanvallen op verschillende plekken in Oekraïne. In de stad Pryloeky zijn nog twee lichamen gevonden, waarmee het dodental op 22 komt. Onder hen zijn vijf kinderen.

De politie is in de Duitse deelstaat Beieren een grote zoekactie begonnen naar een poema of een ander katachtig dier dat daarop lijkt. Er zijn onder meer een helikopter en drones ingezet. Een jager spotte het dier gisteravond nabij het vliegveld van München. Hij maakte beelden van het dier. Experts bekeken die en kwamen tot de conclusie dat het mogelijk om een poema gaat. De gemeente Erding riep inwoners daarom op om voorzichtig te zijn en direct de politie te bellen als ze het dier zien. Vorig jaar werd er in deelstaat Saksen- Anhalt ook gezocht naar een poema en in Berlijn in 2023 naar een leeuw. Beide gevallen waren vermoedelijk loos alarm.

Bij aanvallen van de Houthi's op twee luchthavens in Saudi-Arabië zijn drie doden gevallen. Ook raakten er 36 mensen gewond. Een van de aanvallen was op het vliegveld van de hoofdstad Riyad. Saudi-Arabië heeft in een reactie onder meer het raketlanceerplatform beschoten dat voor de aanvallen werd gebruikt. Ook zijn tientallen andere militaire doelen bestookt. De Houthi's zijn in juli met een flinke opmars begonnen. Deze week werden ook twee andere vliegvelden in Saudi-Arabië aangevallen. Het regeringsleger in Jemen is met grootschalige tegenoperatie bezig. In het land zijn 200 . 000 mensen op de vlucht geslagen voor het geweld.

Tropische storm Isaias is in de Golf van Mexico uitgegroeid tot de eerste orkaan van het Atlantische seizoen. Dat seizoen begon officieel in juni, maar door weerfenomeen El Nino kwam het tot nu toe nog niet tot orkanen. De Amerikaanse weerdienst verwacht dat orkaan Isaias vrijdagavond of zaterdag aan land komt, al is het nog niet zeker waar dat zal zijn. De zuidoostelijke staten van de VS lopen vooral risico. Daar is een waarschuwing afgegeven voor een mogelijke stormvloed. De orkaan verplaatst zich snel. Samen met de zware regenval die ermee gepaard gaat kan dat plotselinge overstromingen veroorzaken.

In Spanje is de vrouw overleden die vorige maand het gezicht werd van de woonprotesten. De 87-jarige Maricarmen Abascal werd na 70 jaar uit huis gezet omdat ze de fors verhoogde huur niet meer kon betalen. De uithuiszetting werd later teruggedraaid. De afgelopen tijd gingen tienduizenden Spanjaarden de straat op om betaalbare woningen te eisen. Inmiddels zijn enkele plannen aangenomen door het parlement om iets aan de wooncrisis te doen. Die zijn naar Maricarmen Abascal vernoemd. Maricarmen overleed gisteren in het ziekenhuis van Madrid. Nadat bekend was geworden dat ze was overleden, gingen er opnieuw mensen de straat op.