NOS Nieuws

Nederland geeft twintig culturele voorwerpen terug aan Indonesië. Het gaat om gestolen koloniaal erfgoed dat naar Nederland werd gebracht, waaronder de diamant van Banjarmasin. Die werd in 1859 door het Nederlandse koloniale bewind buitgemaakt in Borneo. Onder de objecten die teruggaan, zijn ook een handgeschreven koran en een aantal grafstenen. Achttien voorwerpen waren in bezit van het Wereldmuseum en twee lagen in het Rijksmuseum. De teruggave volgt op het advies van de Commissie Koloniale Collectie. Minister Letschert zegt nu dat de voorwerpen nooit in Nederland hadden moeten zijn. "Dit onrecht zetten we nu recht."

Zorgminister Hermans maakt namens het kabinet excuses voor de lakse houding van de overheid bij de uitbraak van Q- koorts in Noord-Brabant. Sinds het begin van de epidemie twintig jaar geleden raakten tienduizenden mensen daar besmet door besmette geitenboerderijen. Onderzoekscommissies, ombudsmannen en artsen constateerden dat de overheid tekortschoot bij de bescherming van mensen in de regio. Het kabinet maakt nu excuus voor het feit dat er geen goed sociaal vangnet was voor de zieken. Tweeduizend mensen zijn nog altijd chronisch ziek en verloren veelal hun baan. Toch wordt hun ziekte vaak niet erkend en zitten ze dus zonder inkomen.

Medewerkers in het streekvervoer leggen volgende woensdag de hele dag het werk neer. Alleen in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam rijden die dag wel bussen. De vakbonden komen met de staking omdat onderhandelingen over de cao zijn vastgelopen, melden vakbonden CNV en FNV. Bijna 13. 000 mensen leggen het werk neer, voornamelijk buschauffeurs. Ze vinden dat de voorstellen van de werkgevers een verslechtering zijn. De vakbonden begrijpen dat de staking vervelend is voor reizigers, maar zeggen toch geen andere oplossing te zien. Ook sluiten ze niet uit dat er nog meer stakingsdagen aankomen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer is voor het hijsen van de regenboogvlag bij het Tweede Kamergebouw aanstaande zondag. Het is dan Coming-Outdag. Het is voor het eerst dat de vlag zal wapperen bij het Tweede Kamergebouw. Het wel of niet hijsen van de vlag was de afgelopen dagen een discussiepunt in Den Haag. Het dagelijks bestuur van de Kamer vond het eerst een goed idee, maar zag er na kritiek van de SGP toch van af. Dat stuitte op verzet van onder meer de partijen Pro, Volt, 50Plus en Partij voor de Dieren. Er moest donderdagavond hoofdelijk over de motie worden gestemd.90 Kamerleden waren voor en 36 waren tegen.

Premier Jetten noemt de sancties van de VS tegen het Internationaal Strafhof (ICC) "diep betreurenswaardig". Volgens Jetten is er wel nog "veel tijd" om met de regering-Trump in gesprek te gaan omdat de nieuwe maatregelen pas over zes maanden ingaan. Ook minister Berendsen benadrukt het belang van diplomatieke gesprekken met Trump. Hoe Nederland de VS tegemoet zou kunnen komen, wil hij niet zeggen. Trump erkent het hof niet. Ook het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Netanyahu heeft kwaad bloed gezet. De VS wil daarom het "losgeslagen hof" met sancties lamleggen. Medewerkers zouden dan niet meer kunnen bankieren.

De Nederlander Willem Wilbrink die bekendstaat als de oudste overlevende van het Duitse concentratiekamp Dachau heeft daar volgens onderzoekers waarschijnlijk helemaal nooit gezeten. Volgens Wilbrink werd hij als 15-jarige opgepakt vanwege verzetswerk en naar het concentratiekamp gebracht. Daar zou hij als lijksjouwer veertig mensen van de dood hebben gered. Maar volgens onderzoekers is daar geen bewijs voor. Zo is er geen documentatie over zijn opsluiting en is er van hem geen kampnummer bekend. Daarnaast draagt Wilbrink (99) bij bijeenkomsten vaak onderscheidingen waarvan onbekend is hoe hij daaraan komt.

Het Nederlands Dachau Comité weet sinds 2024 van de onwaarheden over het oorlogsverleden van Willem Wilbrink en heeft geprobeerd te voorkomen dat hij die verder zou verspreiden. Dat zegt voorzitter Wimar Jaeger tegen de NOS. Wilbrink was meermaals bij herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog, maar uit recente publicaties van historici blijkt dat het onwaarschijnlijk is dat de 99-jarige daadwerkelijk in het Duitse concentratiekamp heeft gezeten. Het Comité heeft het nieuws over de twijfels over Wilbrink niet actief naar buiten gebracht omdat "we als geen ander weten wat een oorlogstrauma kan doen met de verhalen in je hoofd".

In Ter Apel hebben afgelopen nacht opnieuw mensen buiten geslapen. Het gaat om 20 mensen die buiten op het gras in de regen hebben gelegen. Het is volgens Vluchtelingenwerk Nederland en het Rode Kruis een direct gevolg van het gebrek aan opvangplekken in Nederland. De hulporganisaties menen dat de opvang met de buitenslapers "door een humane ondergrens zakt". Vluchtelingenwerk en het Rode Kruis roepen gemeenten op om direct extra noodopvang te regelen." 107 gemeenten in Nederland doen op dit moment niets in de opvang van vluchtelingen en nog eens 119 doen te weinig."De situatie in Ter Apel is al jaren nijpend.

In Brussel zijn bij een stakingsactie van de vakbonden zeker 110 mensen opgepakt. De bonden protesteerden tegen bezuinigingsplannen van de regering op de sociale zekerheid. Volgens de politie waren er zo'n 30. 000 demonstranten op de been. Ook nadat het protest al voorbij was, waren er nog lang relschoppers in het centrum, onder wie veel jongeren. Waarom zij zich vandaag in de staking mengden, is niet bekend. Belgische media zeggen dat het ging om een scholierenprotest, maar de politie weerspreekt dat. Volgens de VRT zijn de vernielingen rond het Zuidstation enorm. De bonden keuren het geweld nadrukkelijk af.

De afgezette Venezolaanse president Maduro en zijn vrouw hebben in de VS nieuwe aanklachten tegen zich ingediend gekregen. Ze worden nu ook beschuldigd van marteling van Amerikaanse burgers die vastzaten in Venezuela toen Maduro nog aan de macht was. Eerder werden ze al vervolgd voor onder meer corruptie en het faciliteren van internationale cocaïnehandel. Maduro en zijn vrouw werden in januari opgepakt tijdens een Amerikaanse operatie in Venezuela en naar New York gebracht. Persbureau Reuters meldt dat ze een verplichte minimumstraf van 50 jaar cel riskeren als ze schuldig worden bevonden.

Panama is getroffen door een zware aardbeving met een kracht van 7, 7. Het gaat mogelijk om een van de zwaarste schokken van het jaar, wereldwijd. Het epicentrum lag in het zuiden, in de dunbevolkte provincie Herrera. Er zijn nog geen berichten over slachtoffers. Behalve in Herrera is er ook schade in de provincies Veraguas en Los Santos, meldt nieuwszender Telemetro Reporta. Veel mensen hebben geen stroom meer. Ook in Panama-Stad waren de schokken te voelen. Het internationale vliegveld is tijdelijk afgesloten. Kort na de beving waren er meerdere naschokken. Er gold enige tijd een tsunamiwaarschuwing.

In Duitsland zijn twee controleurs doodgeschoten bij een routinecontrole op wapens. Ze gingen langs bij een man van 60 in Beieren, die inmiddels is aangehouden. Dat ging niet zonder slag of stoot: hij verschanste zich lange tijd in zijn woning in het dorp Berngau. Om de politie buiten de deur te houden had hij zijn woning gebarricadeerd. De politie gebruikte explosieven om zijn huis open te breken. De slachtoffers zijn volgens Duitse media een 54-jarige vrouw en een man van 45 jaar oud. Waarom de man de twee doodde is niet duidelijk. De twee kwamen niet om de wapens mee te nemen.

De Franse minister van Onderwijs wil de komende tijd meer dan 3000 extra invalleerkrachten inzetten om het lerarentekort op te lossen. Ook krijgen scholen extra mogelijkheden om nieuwe leerkrachten te werven. De meeste nieuwe docenten moeten volgende week al beginnen, zegt minister Geffray. Franse media zijn kritisch en noemen het noodplan een lapmiddel dat waarschijnlijk niets oplost. In Frankrijk zijn al meer dan een week grote protesten tegen het lerarentekort en de gebrekkige staat van veel van de schoolgebouwen. Gisteren gingen ruim 70. 000 mensen de straat op. De politie hield 500 demonstranten aan.

China gaat de export van hybride en plug-inhybride auto's naar de EU halveren. Dat is een van de uitkomsten van een voorlopig akkoord tussen de EU en China, zegt Eurocommissaris Sefcovic. Hij sprak na afloop van de gesprekken in Peking van "tastbare resultaten". Sefcovic verwacht dat China de komende jaren enkele miljoenen auto's minder naar de EU zal exporteren. China meldt ook een akkoord op dit punt, maar noemt verder geen details. Het overleg moest de handelsspanningen tussen Brussel en Peking temperen. De uitkomsten gaan nu naar EC-voorzitter Von der Leyen. Vervolgstappen worden besproken tijdens de Europese Raad.

In New York is een man gewond geraakt toen hij in zijn auto werd beschoten door ICE, de immigratiedienst. Volgens de dienst is het een man uit de Dominicaanse Republiek zonder geldige documenten. Ook zou hij banden hebben met een bende. Volgens burgemeester Mamdani zat er bij de man ook een kind in de auto. Hij noemt het "een onaanvaardbare en zeer ernstige situatie". Ook zegt hij president Trump te bellen. "Ik zal dan eisen dat alle acties van ICE in onze stad gestaakt worden. Ik zal niet langer toekijken hoe ICE-agenten onze gemeenschappen terroriseren."Ook inwoners zijn boos en protesteren.

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Zuid-Afrikaanse rechter Navi Pillay. Zij was rechter bij het Internationaal Strafhof en was tussen 2008 tot 2014 Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties. Momenteel is ze actief voor het Internationaal Gerechtshof in de zaak over genocide op de Rohingya in Myanmar. De jury prijst haar voor haar "moedige werk" voor de vervolging van daders van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Om voor de prijs in aanmerking te komen moet je worden genomineerd. De Amerikaanse president Trump was ook aangedragen.