NOS Nieuws

De Amerikaanse voorspellingssite Polymarket stapt naar de rechter om het verbod op de site in Nederland ongedaan te maken. Dat schrijft het FD. Op Polymarket kan op elk onderwerp geld ingezet worden. In februari moest het platform in Nederland stoppen, omdat het niet de juiste vergunning had. De site vindt dat het geen kansspel is, maar een financieel product waarbij mensen in contracten handelen. Die worden dan uitbetaald als een bepaalde gebeurtenis wel of niet plaats zal vinden. Het is de vraag of de rechtszaak van Polymarket een succes zal worden. Advocaten geven het volgens het FD weinig kans.

De totale studieschuld van studenten en oud-studenten is voor het eerst gedaald. Begin dit jaar bedroeg die 28 miljard euro, 800 miljoen minder dan een jaar daarvoor, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het aantal studenten dat een lening aanvraagt daalt al drie jaar op rij. Die afname valt samen met de herinvoering van de basisbeurs in het studiejaar 2023/2024. Wel hebben meer oud-studenten een studieschuld. Volgens het CBS zijn dat waarschijnlijk mensen die onder het leenstelsel zijn begonnen met studeren. Door dat leenstelsel liep de totale schuld vanaf 2015 op van 12, 7 miljard euro tot boven de 28 miljard euro.

Een Sudanees-Nederlandse jurist is begin mei benoemd tot minister van Justitie in een omstreden regering van de Rapid Support Forces (RSF) in Sudan. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS. Het gaat om Osama Said, als leider van een politieke partij al langer actief in de Sudanese politiek. Hij zegt zijn politieke werk op vrijwillige basis te doen, vanuit Nederland. In Sudan woedt een oorlog tussen het regeringsleger en de RSF. Beide kampen worden van oorlogsmisdaden verdacht, maar het RSF-geweld heeft volgens de VN kenmerken van genocide. Deskundigen zien in de regeringsvorming een poging van de RSF om zichzelf te legitimeren.

De markt voor schoolboeken in het voortgezet onderwijs werkt niet goed, concludeert de Autoriteit Consument en Markt (ACM) na onderzoek. Uitgevers ThiemeMeulenhoff, Noordhoff en Malmberg hebben het overgrote deel van de markt in handen. De prijzen van hun boeken stegen de afgelopen jaren harder dan die van vergelijkbare producten en het aanbod sluit volgens de waakhond slecht aan op de behoeften van scholen. De ACM roept uitgevers op scholen niet langer te verplichten om een papieren en digitale versie samen af te nemen, zogenoemde koppelverkoop. Ook moeten ze duidelijker zijn over de prijs en kwaliteit van de lesmaterialen.

Het minderheidskabinet wil dat lagere en middelbare scholen per 1 januari het gebruik van mobiele telefoons gedurende de hele schooldag verbieden. Nu mogen veel kinderen alleen in de klas hun telefoon niet gebruiken, maar het kabinet wil dat scholen ook een verbod invoeren voor de pauzes en op het schoolplein. Het geeft daarvoor een dringend advies aan de scholen, die over deze regels gaan. Het advies is onderdeel van een bredere aanpak om kinderen online beter te beschermen. Het kabinet maakt zich ook zorgen dat zij zich door veelvuldig telefoongebruik niet goed kunnen concentreren op school.

Bij UWV loopt een extern onderzoek naar mogelijke ongelijke behandeling bij fraudeonderzoeken. De resultaten worden dit najaar verwacht, zegt topman Choho in reactie op berichtgeving door het AD en EenVandaag. Die media melden dat UWV mensen met een migratieachtergrond vaker en zwaarder beboet. Dat zou blijken uit een intern onderzoek naar de afdeling Handhaving, na signalen van medewerkers. Volgens het AD en EenVandaag wordt bij de afdeling ook gediscrimineerd op de werkvloer. Zo zouden sollicitanten op basis van hun afkomst worden afgewezen. Choho zegt dat er in de cultuur op de afdeling al veel is verbeterd.

Het aantal bedrijven en organisaties dat wacht op een stroomaansluiting is in het eerste halfjaar met ruim 300 toegenomen tot bijna 15. 500 . Dat blijkt uit cijfers van Netbeheer Nederland. Onder meer in Utrecht, waar sinds 1 juli in een deel van de provincie een totale aansluitstop geldt, werd de wachtlijst langer. Maar er zijn ook regio's waar de wachtlijst wat afneemt. In het algemeen lijkt de groei van de wachtlijsten wat af te vlakken, zeggen de netbeheerders. Om meer ruimte te maken, willen ze het stroomnet uitbreiden en efficiënter gebruiken. Steeds meer bedrijven nemen een 'flexibel' contract, waarmee ze op piekmomenten minder stroom krijgen.

Het lukt de Raad van State niet om, zoals gevraagd, voor 12 oktober advies te geven over de wetswijziging om in 2028 de vermogenswinstbelasting in te voeren. Minister Heinen was optimistisch toen hij het voorstel vrijdag naar de RvS stuurde, maar die noemt 12 oktober onhaalbaar. Het wordt 19 of 26 oktober. Daardoor wordt het voor de Tweede Kamer nog moeilijker om de wet op tijd te behandelen. Een snelle invoering is een belangrijke toezegging van het kabinet aan de oppositiepartijen JA21 en SGP. Een ander knelpunt ligt bij de banken. Die zeggen meer tijd nodig te hebben om hun IT-systemen aan te passen zodat zij vermogensgegevens kunnen aanleveren.

Het bevolkingsregister van Denemarken is gehackt, zegt het ministerie van Digitale Zaken. Onbekenden hebben namen en adressen van 8, 8 miljoen mensen in handen gekregen, ook van overledenen. Ook hun persoonsnummer, vergelijkbaar met het Nederlandse bsn, is buitgemaakt. Criminelen wisten toegang tot de data te krijgen door een Deens bedrijf te hacken dat in de gegevens mocht kijken. De hack werd vrijdag ontdekt en werd vandaag bekendgemaakt. De data werden in september ontvreemd. De omvang van de hack wordt nog in kaart gebracht. De minister van Digitale Zaken noemt het een zeer ernstig incident en roept Denen op om alert te zijn.

De Spaanse premier Sánchez heeft vervroegde parlementsverkiezingen aangekondigd. Spanje gaat op 29 november naar de stembus, in plaats van in de zomer van 2027. De minderheidsregering van de socialist Sánchez kreeg afgelopen vrijdag geen steun in het parlement voor een aantal maatregelen om de woningcrisis in het land aan te pakken. Sánchez wilde met twee decreten de onvrede over de hoge woonlasten en de aanhoudende protesten van afgelopen weken temperen. De plannen kwamen er niet doorheen doordat de Catalaanse separatistische partij Junts samen met de rechtse Partido Popular tegenstemde.

In Brazilië is een tweede ronde nodig om een winnaar aan te wijzen van de presidentsverkiezingen. De rechts- radicale Flavio Bolsonaro kreeg met 47 procent de meeste stemmen, maar haalde dus geen absolute meerderheid. Zittend president Lula werd tweede, met 45 procent. De linkse Lula staat voor een progressieve en sociale agenda. Hij noemt de uitkomst onverwacht. Volgens Bolsonaro laat de uitslag zien dat Brazilianen verandering willen. Hij is voorstander van de vrije markt en wil keihard optreden tegen criminaliteit. Ook wil hij zijn vader gratie verlenen. De tweede verkiezingsronde, tussen Lula en Bolsonaro, is op 25 oktober.

Drie neurowetenschappers krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Geneeskunde. De Duitsers Peter Hegemann en Georg Nagel en de Amerikaan Karl Deisseroth vonden de optogenetica uit, een methode die kan laten zien hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen vormgeven in het brein. Hegemann en Nagel ontdekten een bepaald eiwit in een eencellige alg. Deisseroth veranderde dat eiwit vervolgens in een soort lichtschakelaar voor zenuwcellen. Het Nobelcomité zegt dat de drie een nieuw tijdperk in de neurowetenschap hebben ingeluid."Dankzij optogenetica kunnen we het brein op een heel nieuwe manier in kaart brengen."

De Verenigde Staten hebben de twaalf bommenwerpers weggehaald van de Britse luchtmachtbasis Fairford. Amerikaanse media schrijven dat nieuwe dreigingen van Iran de reden zijn. Vorige week werden nog vijf Britse mannen bij de legerbasis opgepakt. Zij worden verdacht van het voorbereiden van een terroristische aanslag. Premier Burnham van het VK en president Trump van de VS denken allebei dat Iran erbij betrokken is. Er zou nu opnieuw een dreiging vanuit Iran zijn. Daarop zijn bommenwerpers halsoverkop weggehaald. Ze werden eerder door de VS gebruikt om Iran aan te vallen.

De voormalige prins Andrew is een zaak gestart om de huiszoekingsbevelen die tot zijn arrestatie leidden nietig te laten verklaren. De procedure tegen de Britse politie dient donderdag bij een rechtbank in Londen. Andrew wil bij de rechter toetsen of de huiszoekingen legaal waren. De Thames Valley-politie, die de doorzoekingen uitvoerde, bevestigt dat er een zaak loopt en wil verder niets zeggen. De jongere broer van de Britse koning Charles werd in februari gearresteerd op verdenking van een ambtsmisdrijf. Hij zou in zijn tijd als handelsgezant gevoelige informatie hebben gedeeld met zedendelinquent en zakenman Epstein.

Rusland ziet Duitsland als grootste vijand, zegt het hoofd van de Duitse inlichtingendienst BND. Er is geen acute oorlogsdreiging, maar hij waarschuwt wel voor onder meer aanslagen op militaire transporten en moordaanslagen. "Wij zoeken deze confrontatie niet op, Rusland dwingt ons ertoe", zei de BND- chef in het Duitse parlement. Duitsland zou onder meer doelwit zijn omdat het land de belangrijkste bondgenoot van Oekraïne is qua militaire steun. Met dreigementen en hybride aanvallen probeert Rusland de Duitse steun aan Oekraïne te ondermijnen. Die strategie lijkt te werken: een kleine meerderheid van de Duitsers steunt het beleid nog.

Het Jeminitische regeringsleger zegt de zeestraat Bab al-Mandab te hebben heroverd op de Houthi's. Vorige maand kregen de Houthi's de poort tot de Rode Zee in handen. In de bezette hoofdstad Sanaa zou ook een offensief bezig zijn. Het regeringsleger wordt gesteund door Saudi-Arabië. Volgens de onderminister van Defensie is het leger "goed op weg" om de Houthi's te verslaan. De rebellen, die worden gesteund door Iran, hebben sinds 2014 een groot deel van Jemen in handen, inclusief de hoofdstad. In hoeverre de berichten over de opmars van het regeringsleger kloppen, is niet te zeggen. Aan Houthi's gelieerde media noemen zulke berichten "geheel onwaar".