NOS Nieuws

binnenland

Al in 2028 vermogenswinstbelasting
Al vanaf 2028 komt er een belasting op vermogenswinst en die gaat gelden voor honderdduizenden spaarders en beleggers meer dan nu. Dat is een van de uitkomsten van de gesprekken tussen het kabinet en diverse oppositiepartijen. De bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn van tafel. De afgelopen dagen onderhandelde het minderheidskabinet met de oppositie om steun te krijgen voor de begrotingen en het Belastingplan. Dat heeft geleid tot meerdere aanpassingen. JA21 noemt de box 3-wijziging van de vermogenswinstbelasting "onacceptabel". Pro en Volt zeggen de begroting van Sociale Zaken te gaan steunen.
Vakbonden schorten actieplannen op
Vakbonden FNV, CNV en VCP schorten hun stakingen en andere protestacties tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid op. In een gezamenlijke verklaring zeggen ze dat ze "opgetogen" zijn over het nieuws dat het kabinet de bezuinigingsplannen heeft geschrapt. FNV-voorzitter Spekman spreekt van een belangrijke overwinning voor iedereen die werkt."Want je kan het sociale vangnet zomaar nodig hebben als je ziek of werkloos wordt." De afgelopen tijd waren er onder meer stakingen in het openbaar vervoer. De bonden zeggen nu weer bereid te zijn om met het kabinet te praten over de sociale zekerheid.
Meer Nederlanders overlijden na val
Vorig jaar zijn flink meer mensen overleden na een val dan in het jaar ervoor.7810 Nederlanders overleden nadat ze waren gevallen, gestruikeld of uitgegleden, vooral 80-plussers. In 2024 waren het er 480 minder, meldt het CBS. Het aantal sterfgevallen na een val stijgt al jaren, ook als rekening wordt gehouden met het feit dat er door de vergrijzing meer ouderen zijn, voor wie een val vaker fataal is. Het is deze week de Valpreventieweek. Gisteren werd bekend dat 124 . 000 65- plussers in 2025 naar de spoedeisende hulp moesten na een val. Dat zijn er 5000 meer dan een jaar eerder, meldde VeiligheidNL.
Arcadis schrapt duizend banen
Ingenieursbureau Arcadis schrapt 1000 fulltime banen. Er werken 34. 000 mensen. Het bedrijf wil de bedrijfsvoering versimpelen en kosten besparen. 200 managers gaan kijken waar het bedrijf dat kan doen. De meeste klussen in China worden afgestoten. Volgens Arcadis is de ingreep nodig om het bedrijf te versterken. De focus komt te liggen op de markten waar de vraag het grootst is. Arcadis is actief in ruim dertig landen en is sinds 1995 aan de beurs van Amsterdam genoteerd. Vanuit het buitenland is interesse om Arcadis over te nemen. Het Canadese WSP Global deed meermaals een bod, maar stopt de overnamepoging voorlopig.
Chatten met Veilig Thuis uitgebreid
Een chatgesprek beginnen met Veilig Thuis kan nu dag en nacht. Het advies- en meldpunt was al 24 uur per dag te bellen, maar chatten kon alleen tijdens kantooruren. De uitbreiding moet helpen om kindermishandeling en huiselijk geweld sneller op te sporen. De uitbreiding van de chatfunctie werd een maand geleden ingevoerd, maar is nu bekendgemaakt. In augustus vroegen drie keer zoveel mensen advies via de chat als in dezelfde maand vorig jaar. Er zijn nu meer chatgesprekken buiten kantoortijd dan daarbinnen, bijvoorbeeld van mensen die 's avonds laat lawaai horen bij de buren. Veilig Thuis kreeg vorig jaar 136 . 000 meldingen.
Zorgen over afsluiting Waddennatuur
Bewoners van de Waddeneilanden maken zich zorgen over plannen om delen van de natuur op de eilanden het hele jaar af te sluiten. Een petitie die 50. 000 keer is ondertekend, wordt vandaag aan de Tweede Kamer aangeboden. Rijkswaterstaat werkt aan nieuwe Natura 2000-beheerplannen voor de Waddenzee en de Noordzeekust. Het gaat niet goed met delen van de natuur en maatregelen moeten verdere achteruitgang voorkomen. Een van de mogelijkheden is gebieden meer rust te geven. Initiatiefnemer Aant Durk van Veen uit Vlieland zegt dat daardoor een deel van de eilanden ontoegankelijk wordt. Een derde van Vlieland zou dan dicht gaan.
Ontruimde stations weer vrijgegeven
Vier treinstations zijn vanochtend deels of geheel ontruimd geweest, nadat er onbeheerde bagage was gevonden. Op Utrecht Centraal, Rotterdam Centraal en Dordrecht bleek het loos alarm. In Haarlem duurde het 't langst. Daar ging het station helemaal dicht vanwege twee koffers. Ook daar zat er niks gevaarlijks in. Het station is weer vrijgegeven. Drie mensen zijn opgepakt omdat ze zich verdacht gedroegen. Ook op Utrecht Centraal zijn twee mensen opgepakt, omdat het verboden is om bagage onbeheerd achter te laten. De politie ziet geen aanwijzingen voor een verband tussen de zaken, maar noemde het wel hoogst opmerkelijk.
Houtribdijk dicht voor vrachtwagens
De Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad is vanaf 21 oktober dicht voor zwaar vrachtverkeer. De beweegbare bruggen op de dijk zijn er bij Lelystad slecht aan toe, er zitten scheuren in. Het was al bekend dat de dijk dicht zou gaan voor vrachtverkeer, maar de datum was nog niet bekend. Rijkswaterstaat zegt dat het herstel jaren gaat duren, maar hoe lang is niet bekend. Voor vrachtvervoerders is de sluiting ingrijpend;ze moeten omrijden over de Afsluitdijk of via Amsterdam, een omweg van bijna een uur. Volgens een transportbedrijf dat 500 tot 800 keer per week over de dijk rijdt, zijn twintig trucks extra per week nodig.

buitenland

Excuses OpenAI voor hack Australië
OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, heeft excuses aangeboden voor het hacken van Australische overheidssites, zonder dat ze daar toestemming voor hadden. Het bedrijf zegt eraan te werken om dit in de toekomst "te verbeteren". Premier Albanese maakte de hack vorige week bekend. Twee weken daarvoor had OpenAI het land ervan op de hoogte gesteld. Het bedrijf wist het zelf toen al een maand en noemt het een verkeerde keuze om zo lang te wachten. OpenAI zegt dat de modellen in vier sites en systemen van de Australische overheid binnendrongen. Ze vroegen informatie bij onder meer een platform voor uitkeringen.
Spaans maatregelenpakket woningnood
De Spaanse regering komt met maatregelen om de woningcrisis in het land aan te pakken. De coalitie heeft ingestemd met het 'Mariacarmendecreet', genoemd naar de 87-jarige vrouw die het gezicht is geworden van de crisis. Een van de maatregelen is een verbod op woningaankoop door speculanten. De minderheidsregering moet nog wel steun in het parlement zien te vinden. Mariacarmen Abascal werd vorige week uit het huis gezet waar ze al 70 jaar woonde. Ze kon de huur niet meer betalen na een forse verhoging. Het leidde tot dagen van protesten in Madrid tegen de stijgende lasten. De verhuurder heeft inmiddels gezegd dat Abascal terug mag.
EU-landen willen kleiner EU-budget
Zes Europese regeringsleiders dringen er bij de EU op aan om de volgende zevenjarenbegroting met miljarden euro's te verlagen. De premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland willen dat de uitgaven grondig worden hervormd. In een brief schrijven ze dat er moet worden geïnvesteerd in veiligheid, defensie, concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie. Er moet volgens de zes juist minder geld naar boeren en armere regio's. De EU-landen onderhandelen dit najaar over de begroting voor 2028-2034. Zuidelijke EU-landen willen juist hoge uitgaven voor landbouwsteun en arme regio's.
Marokko krijgt vrouwelijke premier
De Marokkaanse koning Mohammed heeft Fatima-Zahra Mansouri benoemd tot premier. Ze wordt de eerste vrouw die die functie bekleedt in Marokko en na Najla Bouden in Tunesië (2021-2023) de tweede in de Arabische wereld. Mansouri (50) is nu burgemeester van Marrakech en minister van Ruimtelijke Ordening. Ze is lid van de liberaal- centristische partij PAM, die bij de parlementsverkiezingen van vorige week de grootste werd. De opkomst onder geregistreerde kiezers was 38 procent. Mansouri's eerste taak is het vormen van een coalitie. In de campagne beloofde haar partij om de inflatie te beteugelen en banen te creëren.