NOS Nieuws

Al vanaf 2028 komt er een belasting op vermogenswinst en die gaat gelden voor honderdduizenden spaarders en beleggers meer dan nu. Dat is een van de uitkomsten van de gesprekken tussen het kabinet en diverse oppositiepartijen. De bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn van tafel. De afgelopen dagen onderhandelde het minderheidskabinet met de oppositie om steun te krijgen voor de begrotingen en het Belastingplan. Dat heeft geleid tot meerdere aanpassingen. JA21 noemt de box 3-wijziging van de vermogenswinstbelasting "onacceptabel". Pro en Volt zeggen de begroting van Sociale Zaken te gaan steunen.

Vakbonden FNV, CNV en VCP schorten hun stakingen en andere protestacties tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid op. In een gezamenlijke verklaring zeggen ze dat ze "opgetogen" zijn over het nieuws dat het kabinet de bezuinigingsplannen heeft geschrapt. FNV-voorzitter Spekman spreekt van een belangrijke overwinning voor iedereen die werkt."Want je kan het sociale vangnet zomaar nodig hebben als je ziek of werkloos wordt." De afgelopen tijd waren er onder meer stakingen in het openbaar vervoer. De bonden zeggen nu weer bereid te zijn om met het kabinet te praten over de sociale zekerheid.

Vorig jaar zijn flink meer mensen overleden na een val dan in het jaar ervoor.7810 Nederlanders overleden nadat ze waren gevallen, gestruikeld of uitgegleden, vooral 80-plussers. In 2024 waren het er 480 minder, meldt het CBS. Het aantal sterfgevallen na een val stijgt al jaren, ook als rekening wordt gehouden met het feit dat er door de vergrijzing meer ouderen zijn, voor wie een val vaker fataal is. Het is deze week de Valpreventieweek. Gisteren werd bekend dat 124 . 000 65- plussers in 2025 naar de spoedeisende hulp moesten na een val. Dat zijn er 5000 meer dan een jaar eerder, meldde VeiligheidNL.

Ingenieursbureau Arcadis schrapt 1000 fulltime banen. Er werken 34. 000 mensen. Het bedrijf wil de bedrijfsvoering versimpelen en kosten besparen. 200 managers gaan kijken waar het bedrijf dat kan doen. De meeste klussen in China worden afgestoten. Volgens Arcadis is de ingreep nodig om het bedrijf te versterken. De focus komt te liggen op de markten waar de vraag het grootst is. Arcadis is actief in ruim dertig landen en is sinds 1995 aan de beurs van Amsterdam genoteerd. Vanuit het buitenland is interesse om Arcadis over te nemen. Het Canadese WSP Global deed meermaals een bod, maar stopt de overnamepoging voorlopig.

Een chatgesprek beginnen met Veilig Thuis kan nu dag en nacht. Het advies- en meldpunt was al 24 uur per dag te bellen, maar chatten kon alleen tijdens kantooruren. De uitbreiding moet helpen om kindermishandeling en huiselijk geweld sneller op te sporen. De uitbreiding van de chatfunctie werd een maand geleden ingevoerd, maar is nu bekendgemaakt. In augustus vroegen drie keer zoveel mensen advies via de chat als in dezelfde maand vorig jaar. Er zijn nu meer chatgesprekken buiten kantoortijd dan daarbinnen, bijvoorbeeld van mensen die 's avonds laat lawaai horen bij de buren. Veilig Thuis kreeg vorig jaar 136 . 000 meldingen.

Bewoners van de Waddeneilanden maken zich zorgen over plannen om delen van de natuur op de eilanden het hele jaar af te sluiten. Een petitie die 50. 000 keer is ondertekend, wordt vandaag aan de Tweede Kamer aangeboden. Rijkswaterstaat werkt aan nieuwe Natura 2000-beheerplannen voor de Waddenzee en de Noordzeekust. Het gaat niet goed met delen van de natuur en maatregelen moeten verdere achteruitgang voorkomen. Een van de mogelijkheden is gebieden meer rust te geven. Initiatiefnemer Aant Durk van Veen uit Vlieland zegt dat daardoor een deel van de eilanden ontoegankelijk wordt. Een derde van Vlieland zou dan dicht gaan.

Vier treinstations zijn vanochtend deels of geheel ontruimd geweest, nadat er onbeheerde bagage was gevonden. Op Utrecht Centraal, Rotterdam Centraal en Dordrecht bleek het loos alarm. In Haarlem duurde het 't langst. Daar ging het station helemaal dicht vanwege twee koffers. Ook daar zat er niks gevaarlijks in. Het station is weer vrijgegeven. Drie mensen zijn opgepakt omdat ze zich verdacht gedroegen. Ook op Utrecht Centraal zijn twee mensen opgepakt, omdat het verboden is om bagage onbeheerd achter te laten. De politie ziet geen aanwijzingen voor een verband tussen de zaken, maar noemde het wel hoogst opmerkelijk.

De Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad is vanaf 21 oktober dicht voor zwaar vrachtverkeer. De beweegbare bruggen op de dijk zijn er bij Lelystad slecht aan toe, er zitten scheuren in. Het was al bekend dat de dijk dicht zou gaan voor vrachtverkeer, maar de datum was nog niet bekend. Rijkswaterstaat zegt dat het herstel jaren gaat duren, maar hoe lang is niet bekend. Voor vrachtvervoerders is de sluiting ingrijpend;ze moeten omrijden over de Afsluitdijk of via Amsterdam, een omweg van bijna een uur. Volgens een transportbedrijf dat 500 tot 800 keer per week over de dijk rijdt, zijn twintig trucks extra per week nodig.

OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, heeft excuses aangeboden voor het hacken van Australische overheidssites, zonder dat ze daar toestemming voor hadden. Het bedrijf zegt eraan te werken om dit in de toekomst "te verbeteren". Premier Albanese maakte de hack vorige week bekend. Twee weken daarvoor had OpenAI het land ervan op de hoogte gesteld. Het bedrijf wist het zelf toen al een maand en noemt het een verkeerde keuze om zo lang te wachten. OpenAI zegt dat de modellen in vier sites en systemen van de Australische overheid binnendrongen. Ze vroegen informatie bij onder meer een platform voor uitkeringen.

In Frankrijk zijn bij protesten op middelbare scholen meer dan 160 mensen opgepakt. Er raakten twaalf scholieren, drie docenten en twaalf medewerkers van de veiligheidsdienst gewond. De demonstraties begonnen vorige week in de regio Parijs. Sindsdien blokkeren scholieren in heel Frankrijk de ingangen van hun scholen. Ze willen een vuist maken tegen de overvolle klassen, het lerarentekort en een hoge werkdruk. Bij de protesten werd vuurwerk naar de politie gegooid en er werden spullen gesloopt. De Franse minister van Binnenlandse Zaken Nunez zegt dat de protesten niet langer gaan over eisen, maar over geweld.

Zes Europese regeringsleiders dringen er bij de EU op aan om de volgende zevenjarenbegroting met miljarden euro's te verlagen. De premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland willen dat de uitgaven grondig worden hervormd. In een brief schrijven ze dat er moet worden geïnvesteerd in veiligheid, defensie, concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie. Er moet volgens de zes juist minder geld naar boeren en armere regio's. De EU-landen onderhandelen dit najaar over de begroting voor 2028-2034. Zuidelijke EU-landen willen juist hoge uitgaven voor landbouwsteun en arme regio's.

De Marokkaanse koning Mohammed heeft Fatima-Zahra Mansouri benoemd tot premier. Ze wordt de eerste vrouw die die functie bekleedt in Marokko en na Najla Bouden in Tunesië (2021-2023) de tweede in de Arabische wereld. Mansouri (50) is nu burgemeester van Marrakech en minister van Ruimtelijke Ordening. Ze is lid van de liberaal- centristische partij PAM, die bij de parlementsverkiezingen van vorige week de grootste werd. De opkomst onder geregistreerde kiezers was 38 procent. Mansouri's eerste taak is het vormen van een coalitie. In de campagne beloofde haar partij om de inflatie te beteugelen en banen te creëren.

De tweede man van de FBI stapt op. Daarmee verliest justitie in de Verenigde Staten in korte tijd opnieuw een belangrijke leidinggevende. Andrew Bailey was pas een jaar in dienst van de FBI. Hij werd aangesteld zonder dat hij ervaring had binnen het politieapparaat. Bailey zegt dat hij meer tijd wil hebben voor zijn gezin, maar Amerikaanse media denken dat het niet boterde met FBI-directeur Patel. Bailey zou kritiek hebben gehad op voorstellen van Patel die in strijd waren met de grondwet. Volgens de krant The New York Times spraken de twee elkaar soms maanden niet. Een andere FBI-leidinggevende vertrok in januari.

De Amerikaanse kustwacht zegt dat er voor de kust van Puerto Rico zeker veertig mensen uit het water zijn gered. Op volle zee was hun boot omgeslagen. Twee mensen zijn omgekomen en zo'n twintig mensen zijn vermist. De drenkelingen lagen meer dan 12 uur in het water voordat ze werden gezien door een passerend schip. Niemand aan boord droeg een zwemvest. Volgens de kustwacht sloeg de boot om na een vechtpartij waarbij opvarenden gestoken werden met een kapmes. Mogelijk gaat het om een groep migranten die vanaf het eiland Hispaniola een gevaarlijke zeestraat overstaken in een geïmproviseerde boot.

De Spaanse regering komt met maatregelen om de woningcrisis in het land aan te pakken. De coalitie heeft ingestemd met het 'Mariacarmendecreet', genoemd naar de 87-jarige vrouw die het gezicht is geworden van de crisis. Een van de maatregelen is een verbod op woningaankoop door speculanten. De minderheidsregering moet nog wel steun in het parlement zien te vinden. Mariacarmen Abascal werd vorige week uit het huis gezet waar ze al 70 jaar woonde. Ze kon de huur niet meer betalen na een forse verhoging. Het leidde tot dagen van protesten in Madrid tegen de stijgende lasten. De verhuurder heeft inmiddels gezegd dat Abascal terug mag.